Jitter is een netwerkterm die je misschien wel eens hebt gehoord. Ik schrijf dit artikel omdat ik tijdens een speedtest ineens 100 ms jitter had — en dat kan problemen geven.
Wat is jitter?
Bij een netwerkverbinding wordt informatie verzonden en ontvangen in pakketten, net zoals je met de post pakketten verstuurt en ontvangt.
Komt de postbode elke dag precies op hetzelfde tijdstip, dan is er geen jitter.
Komt hij de ene dag om 10:00 en de andere dag om 10:15, dan is dat verschil in bezorgtijd jitter.
In netwerktaal:
| Jitter is het verschil in vertraging (latency) tussen opeenvolgende pakketten. Dat verschil kan groot of klein zijn, en zelfs constant blijven. Technisch gezien wordt jitter vaak berekend als de variatie in latency over een reeks metingen, bijvoorbeeld als standaarddeviatie van de vertraging. |
Waarom heb ik een probleem? Wanneer is jitter een probleem?
Bij een speedtest zag ik ineens 100 ms jitter staan. Ik dacht: dat is vast niet goed.
Een uur later zat ik in een videogesprek: de ander praatte, maar ik hoorde hem pas een halve seconde later.
’s Avonds probeerde ik even te gamen… en ik verloor een potje dat ik normaal zou winnen, puur omdat mijn schoten te laat aankwamen.
Bij dit soort waarden wordt online praten, gamen of zelfs video kijken frustrerend:
- Videobellen: boven 50 ms krijg je haperingen.
- Gamen: boven 50 ms voelt traag en onnauwkeurig.
- Streaming: boven 100 ms kans op korte pauzes.
Kortom: 100 ms jitter = gegarandeerd ergernis.
Wat veroorzaakt jitter?
Is het een vliegtuig? Is het een vogel? Of… zijn het gewoon de buren?
Helaas is jitter geen superheld, maar een gevolg van allerlei saaie (en soms frustrerende) oorzaken:
- Druk netwerk – als er te veel verkeer over je verbinding gaat, moeten pakketten in de rij staan.
- Wifi-storing – muren, magnetrons en ja… soms ook de buren met hun wifi op hetzelfde kanaal.
- Routerproblemen – een overbelaste of slecht ingestelde router kan pakketvertraging veroorzaken.
- Internetprovider – soms ligt het simpelweg aan drukte of problemen in het netwerk van je provider.
Kort gezegd: jitter kan overal in de keten ontstaan — van jouw laptop tot de server aan de andere kant van de wereld.
En in mijn geval?
- Druk netwerk → Is mijn dochter weer een Steam-game aan het downloaden van monsterlijke proporties?
- Wifi-storing → De buren eten veel fastfood… dat kan geen toeval zijn.
- Routerproblemen → Tja, dat ding heeft al drie keer een reset overleefd, dus wie weet.
- Internetprovider → Dat zou best kunnen, de kwaliteit is er niet op vooruit gegaan.
Wat is de oplossing voor jitter?
Kijk eerst en vooral eens wie er actief is. Overbelasting kan jitter veroorzaken. De router bij de meeste mensen thuis is niet echt een toonbeeld van load balancing. (als de router dat zelfs heeft). Een enkele ongeduldige gebruiker die een groot bestand zo snel mogelijk wil downloaden kan al voldoende zijn. In mijn geval best even de kamer van mijn dochter binnenstormen en eisen dat ze de steam downloadrate lager instelt.
Als de jitter wordt veroorzaakt door wifi-storing, is het vaak tijdelijk. Signalen kunnen verstoord worden door muren, andere apparaten… of, in mijn geval, door het fastfoodbuffet van de buren (microwave included).
Dit zijn nu eenmaal de nadelen van wifi. Daarom kiezen veel serieuze gamers toch voor een verbinding met een kabel: die is stabieler, sneller en ongevoelig voor wat er in de keuken van de buren gebeurt.
Jitter wordt pas echt een probleem als het aanhoudt. Maar hoe weet je wie de boosdoener is?
De internetprovider kan ook de schuldige zijn. Om dat uit te sluiten, maak je best een rechtstreekse kabelverbinding met de modem/router van de provider.
- Heb je dan nog steeds veel jitter (meer dan 50 ms)?
- En blijft die jitter de hele dag door aanwezig?
Dan mag – of beter: moet – je je provider aanspreken. Dergelijke waarden, dag en nacht, zijn simpelweg niet aanvaardbaar.
Extra tip – QoS instellen
Sommige routers hebben een functie genaamd Quality of Service (QoS). Daarmee kan je prioriteit geven aan bepaald verkeer, zoals videobellen of gamen, zodat grote downloads (hoi, Steam) minder invloed hebben op je verbinding.
Niet elke router heeft het, en de instellingen zijn soms zo onduidelijk dat je denkt dat je per ongeluk een kerncentrale bestuurt. Maar als het werkt, kan het jitter flink verminderen bij overbelasting.
Veelgestelde vragen over jitter
1. Wat betekent jitter bij een speedtest?
Jitter geeft aan hoeveel de vertraging (latency) tussen datapakketten varieert. Hoe lager de waarde, hoe stabieler je verbinding.
2. Is 100 ms jitter slecht?
Ja. Alles boven 50 ms kan problemen geven bij videobellen en gamen. 100 ms veroorzaakt vaak haperingen of vertraging.
3. Hoeveel jitter is normaal?
Voor de meeste toepassingen is < 30 ms goed. Voor gaming is < 20 ms ideaal.
4. Hoe kan ik jitter meten?
Met sites zoals Speedtest.net of Fast.com, of met langere metingen via tools zoals PingPlotter.
5. Hoe kan ik jitter verminderen?
Sluit onnodige downloads af, gebruik een kabelverbinding, vermijd wifi-storingen en stel eventueel QoS in op je router.
6. Kan mijn internetprovider jitter veroorzaken?
Ja. Als je ook met een directe kabelverbinding naar de modem > 50 ms jitter meet, en dit de hele dag aanhoudt, kan het aan de provider liggen.
💡 Handige Windows Tool
Probeer onze gratis commando's tool! Snel toegang tot Windows, DOS, PowerShell commando's en sneltoetsen.
