Windows register openen en bewerken

Lees aandachtig dit artikel en bekijk de video, dan heeft het Windows register geen geheimen meer…

Wat is het Windows register?

Het Windows register is een centrale database waarin Windows en veel applicaties hun instellingen opslaan. Het bevat informatie over hardware, software-instellingen, gebruikersvoorkeuren en systeemconfiguraties. Bij normaal probleemloos gebruik van Windows is het register doorgaans in goede staat en is tweaken of opschonen ten zeerste afgeraden. Dit zal nog eens duidelijk worden in de rest van het artikel.

Het Windows register openen

Het Windows register eens openen kan geen kwaad. Sterker nog, ik raad het zelfs aan. Zolang u geen wijzigingen aanbrengt, kan u ook niks verkeerd doen, maar door het register eens te openen, verbetert u uw inzicht in hoe Windows alles opslaat op de achtergrond. Typ gewoon regedit in het zoekvak van Windows en open het register maar eens.

Windows register instellingen begrijpen

Nu  we het register eens geopend hebben, gaan we eens bekijken wat we exact terugvinden in het register. Kijken en klikken mag, maar wijzigen niet. Je ziet meteen de 5 mapjes. Dit zijn de 5 hoofdsleutels (hives):

1. HKEY_CLASSES_ROOT (HKCR): Bestandsextensies, COM-objecten
2. HKEY_CURRENT_USER (HKCU): Instellingen voor huidige gebruiker
3. HKEY_LOCAL_MACHINE (HKLM): Systeembrede instellingen
4. HKEY_USERS (HKU): Instellingen voor alle gebruikers
5. HKEY_CURRENT_CONFIG (HKCC): Huidige hardwareconfiguratie

Onder elke hoofdsleutel vind je meerdere subsleutels. Klik maar eens op een “>” links naast een map. Het register is dus een verzameling sleutels met daaronder meerdere vertakkingen (ook sleutels). Als je blijft doorklikken en openen, kom je uiteindelijk bij een instelling terecht. Dewelke, dat is niet altijd meteen duidelijk. Vandaar dat zomaar een sleutel wijzigen een slecht idee is want wat wijzig je precies en wat zijn de gevolgen? Niet doen dus, tenzij je EXACT weet wat je wijzigt en waarom. Als je toch een sleutel zou moeten wijzigen, vind je hieronder de basisbewerkingen.

Basisbewerkingen:

• Waarden aanpassen: dubbelklik op een waarde → wijzig gegevens
• Nieuwe sleutel maken: Rechtsklik → Nieuw → Sleutel
• Nieuwe waarde maken: Rechtsklik → Nieuw → Kies type (String, DWORD, etc.)
• Exporteren/back-up: Rechtsklik op sleutel → Exporteren

In onderstaande video open ik het register en wijzig ik een instelling, als demonstratie dat veel Windows-instellingen gewoon als sleutel in het register worden opgeslagen. Ik “offer” mijn pc dus op om dit te tonen (grapje: wat ik wijzig is volledig onschuldig en zal niets beschadigen).

Register Windows opschonen

Ai, nu moet ik oppassen, want ik weet dat er gebruikers zijn die dit aanraden. Maar ik mag mijn mening hebben en ik ben ronduit tegen! Behalve in 1 speciaal scenario, en dat is na een ernstige virus-/malware infectie waarbij je na het opschonen last hebt van foutmeldingen, zelfs nadat alle scanners beweren dat het systeem schoon is. Deze foutmeldingen zijn immers vaak achtergebleven sleutels van infecties. En dan kan het register opschonen soms echt nodig zijn om van die achtergebleven foutmeldingen af te geraken.

Let op: gebruik dan natuurlijk een register cleaner met een goede reputatie, zoals bijvoorbeeld CCleaner, en maak altijd eerst een herstelpunt met systeemherstel. Gebruik NOOIT een registeropschoner of tweaker die je in een advertentie wordt aangeboden; de meeste doen meer slecht dan goed.

────────────────────────────────────────────
Vanaf hier wordt het een beetje ingewikkelder… Lezen mag, maar hoeft niet!
────────────────────────────────────────────

Waar vind ik mijn register? – Fysieke locatie

Je vraagt je misschien af: “Waar staan al die registerinstellingen eigenlijk op mijn harde schijf?” en dan moeten we je meteen waarschuwen. Je laat die bestanden beter met rust. Als je probeert deze bestanden te openen (dus niet met regedit), te kopiëren of te verplaatsen terwijl Windows draait, kunnen de gevolgen dramatisch zijn. Die bestanden zijn continu in gebruik en supergevoelig. De minste fout zorgt ervoor dat Windows niet meer opstart. Hieronder vind je de locaties, want die locaties kan je wel nodig hebben als je al in een situatie zit waarbij Windows niet meer opstart…

De registerbestanden zijn opgeslagen in:

Voor Windows 11:

Systeembrede registerhives

• C:\Windows\System32\config\SYSTEM
• C:\Windows\System32\config\SOFTWARE
• C:\Windows\System32\config\SAM
• C:\Windows\System32\config\SECURITY
• C:\Windows\System32\config\DEFAULT

Gebruikersspecifieke registerhives

• C:\Users\[Gebruikersnaam]\NTUSER.DAT
• C:\Users\[Gebruikersnaam]\AppData\Local\Microsoft\Windows\UsrClass.dat

Back-up locaties (Windows 11)

• C:\Windows\System32\config\RegBack
  (Map bestaat nog, maar bevat geen automatische back-ups)

Windows register problemen oplossen

Het is zeldzaam – Windows beschermt het register goed – maar stel je voor: Windows Update installeert updates en plots trekt de “kleine” de stekker uit de desktop. Windows start niet meer op. Wat nu?

Stap 1: Laat Windows zichzelf repareren (meestal werkt dit!)

• Na 3x mislukt opstarten → 4e keer start Windows normaal “Automatisch herstellen”
• Dit repareert vaak register problemen en andere opstartfouten
• Gewoon wachten en de wizard volgen

Stap 2: Herstelomgeving gebruiken (dus als de Windows zelf geen pogingen onderneemt om het te herstellen)

• Normaal biedt Windows dan zelf de herstelomgeving aan, als dat niet zo is kan je de herstelomgeving starten met een installatieschijfje van Windows 11 dat je gratis kan aanmaken. Meer informatie en details vind je hier : https://decomputer.be/windows-11-start-niet/
• Eenmaal in de herstelomgeving start je systeemherstel.
• Let op start nooit een Windows installatie of factory reset in de herstelomgeving want dan wordt ALLES gewist!!

Stap 3: Als systeemherstel het niet oplost

• Gebruik dan in de herstelomgeving de “opdrachtprompt” optie
• Gebruik de volgende commando’s:

chkdsk C: /f

Wat de schijf controleert op schijffouten. Daarna voer je het volgende commando uit.

sfc /scannow /offbootdir=C:\ /offwindir=C:\Windows

Wat de systeembestanden herstelt. Als dat faalt, gebruik je het onderstaande commando.

DISM /Image:C:\ /Cleanup-Image /RestoreHealth

Als het dan nog niet lukt, wat zeer onwaarschijnlijk is, bestaat de kans dat je een defect opslaggeheugen hebt dat op het punt staat van het volledig te begeven. Ik raad je dan aan van meteen een back-up te nemen. Ook dat kan vanuit de opdrachtprompt maar is wel niet zo gemakkelijk want je moet de juiste commando’s en locaties gebruiken. Ik illustreer:

xcopy C:\Users\JouwNaam\Documents D:\Backup\Documents /E /H /C /I
xcopy C:\Users\JouwNaam\Desktop D:\Backup\Desktop /E /H /C /I
xcopy C:\Users\JouwNaam\Pictures D:\Backup\Pictures /E /H /C /I

Voor de scripters: Windows 11 CLSID-codes

Een CLSID (Class Identifier) is een unieke code die Windows gebruikt om te weten:

• WAT iets is (prullenbak, configuratiescherm, deze pc)
• WAAR het is opgeslagen in het register
• HOE het geopend moet worden

Je kan zo een CLSID-code dus gebruiken in een script om specifieke zaken rechtstreeks te openen zonder omwegen. Ik geef een voorbeeld:

Stel dat je in een batch‑script de Prullenbak wil openen zonder het pad op te zoeken. Dan kan je de CLSID gebruiken:

explorer.exe shell:::{645FF040-5081-101B-9F08-00AA002F954E}

Wanneer je dit uitvoert, opent Windows onmiddellijk de Prullenbak omdat 645FF040-5081-101B-9F08-00AA002F954E de unieke CLSID is die Windows kent. Je vindt uitgebreide lijsten van alles wat je op die manier kan openen terug op internet. Je kan zo een CLSID-code ook meteen testen in Windows op de volgende manier.

Via uitvoeren:

• Open uitvoeren (Windows toets + R)
• Type shell:::{de CLSID-code}